Ik ging naar de Filippijnen, zonder enige verwachting. Mijn valies was 3u voor vertrek gepakt, gezien mijn chaotische Belgische levensstijl. Eens aangekomen werden we warm onthaald door de organizers van de KMU, zij hebben hun best gedaan om alles zo goed mogelijk te organiseren gedurende onze exposure. We werden ondergedompeld in de Filippijnse levensstijl, daarnaast kwamen we in contact met de gemotiveerde Filippijnse vakbonden. Zij riskeren letterlijk hun leven om van de Filippijnen een democratisch land te maken. De Filippino's die zich verzetten tegen het wanbeleid van Arroyo worden uitgeschakeld (vermoord of ontvoerd of onterecht beschuldigd voor misdrijven die ze niet gedaan hebben) of bedreigd. Het is voor hen een kat- en muisspel. Velen leven ondergedoken of worden constant begeleid. Ik ben geen specialist in gans het politieke systeem, maar als leek was het me duidelijk dat deze praktijken niet deren. Daarom is er 10 december om 18u30 een fakkelwake aan het muntplein in Brussel om deze Political Killings in de kijker te brengen en de slachtoffers te herdenken. http://www.intal.be/nl/actie-stop-killings-woensdag-10-december-2008?destination=node%2F7052%2523comment-form#comment-form
Het Filippijnse gezondheidssysteem is eveneens een ramp. Er wordt slechts een lutteloos bedrag van het bnp aan gezondheidszorg besteed. Het grootste gedeelte van het bnp gaat naar het leger, en een groot gedeelte gaat naar medisch toerisme. Ze steken geld in medisch toerisme, terwijl de gezondheidszorg voor de Filippijnse bevolking niet gevrijwaard wordt. De publieke ziekenhuizen zijn rampzalig, geen materiaal, geen personeel. De meeste Filippijnse dokters en verpleegkundigen verlaten het land om in het buitenland als nurse aid of als nurse te werken. Ze verdienen in de Filippijen bijna niets, draaien shiften van 16u, en riskeren dagelijks hun eigen gezondheid. Alleen de gemotiveerde verpleegkundigen blijven werken, en dan geven de meesten het na enkele jaren ook op. Uit de opleiding verpleegkunde wint de staat veel geld. De studies op zich kosten handenvol geld, daarnaast moeten de studenten na hun opleiding een jaar skills opdoen in de ziekenhuizen waarvoor ze per maand een bijdrage moeten betalen. Om hun papieren in orde te brengen worden nog eens een paar duizend pesos aangerekend. De families moeten leningen aangaan om hun kind te laten studeren en hopelijk kunnen ze nadien naar het buitenland. De Filippino's die in het buitenland werken sturen geld op naar hun familie in de Filippijnen. De maatschappij is erop gericht om arbeid als exportproduct uit te voeren, het straatbeeld is bezaaid met money transfer kantoren.
De dag consulteren in de eerstelijnszorg was geweldig, het gaf me voldoening. Eindelijk had ik iets gedaan waarmee ik de mensen kon helpen! Dit, in tegenstelling tot de miserie in de ziekenhuizen.
Wij gaven overal donations van geld en medicatie, eigenlijk help je er alleen een minderheid tijdelijk mee voort. Het is geen oplossing, maar wat moet je doen als je dit als westerling moet aanzien. We hebben gezondheidszorg van topniveau, ik werd er na vier dagen letterlijk onwel van. Dit jaar wordt de 60ste verjaardag van de Rechten van de mens gevierd, in de Filippijnen is er nog veel werk voor de boeg!
Voor vragen of inlichtingen mail me gerust: fobeletsmaaike@gmail.com of via facebook!
vrijdag 14 november 2008
Laatste dagje: consulteren in de sloppenwijken
Na een welverdiend dagje rust kreeg ik eindelijk de kans om in de eerstelijnszorg mee te werken. Ik ging met dr. Elly naar een sloppenwijk met een trycicle. Je kan het vergelijken met de moto van Samson en Gert, een brommer met zo'n bakje opzij. Het was geweldig om er eens passagier te zijn van zo'n taxi. Eens in de sloppenwijken aangekomen ontmoette ik de madammen van Gabriella die er actief zijn in de health sector. We hadden geen consultatieruimte voorhanden. We zaten op tuinstoelen onder een paraplu te wachten tot als de mensen gratis voor hun medische check up kwamen. Je kan het vergelijken met een open consultatie bij de dokter. De mensen meldden zich aan, kregen een nummer en om de beurt onderzochtten we ze. In de voormiddag zat ik aan Elly's zijde te observeren, en mee te onderzoeken. Ik had nog nooit met een stethoscoop naar een hart geluisterd, of naar klieren gevoeld. Allemaal nieuw, en super leuk! Tegen de namiddag mocht ik onder supervisie wat patienten onderzoeken. Een aantal kindjes en volwassenen. De meeste kinderen komen met een verkoudheid en een hoest. Meestal een bronchitis, astma, tbc, en andere respiratoire ziekten. Dengue en malaria komen eveneens veel voor. De mensen hebben vaak huiduitslag en haaruitval ten gevolge van de malnutritie en de vuile steegjes waarin ze leven. Een groot deel van de tijd besteede ik aan het geven van voedingsadviezen. Zoals ik al eerder schreef bestaat het menu van de kinderen vaak uit snoepjes, omdat groenten en fruit duur zijn en het veel energie vergt om kinderen te overtuigen om groeten en fruit te eten. De mensen hebben geen tafel om hun kind aan te zetten, wat zouden ze dan tijd en geld hebben om hun kinderen groenten en fruit te leren eten. Een vrouw vertelde me dat ze maar 1 keer per dag eet, omdat ze eerst haar kinderen te eten gaf, en nadien at zij de restjes op. Na het onderzoek kregen de mensen een voorschrift voor de nodige medicatie. Het voorschrift bestond uit een gewoon papiertje met de naam van de patiënt en het medicijn op. Een stempel van een dokter of een officieel voorschrift is niet nodig, de mensen kunnen toch geen geld terugtrekken van hun medicatie. Als we zagen dat de patiënten geen geld hadden om medicatie te kopen, of als ze probeerden om de adviezen te volgen gaven we wat medicatie mee. We konden moeilijk aan iedereen medicatie geven, want dan zouden de mensen alleen komen voor de gratis medicatie. De mensen zijn je dankbaar voor wat we deden. Het gaf me voldoening om mee te consulteren, ik kwam blij en tevreden thuis.
Tondo hospitaal
Het Tondo hospitaal is net als het Fabella ziekenhuis een publiek ziekenhuis, en krijgt weinig subsidies van de overheid. Ik heb het al eerder bezocht met de groep, maar nu zal ik er 2 dagen meedraaien op de delivery room (DR). De DR is zoals fabella opgedeeld in 2 zalen, een labour room (waar de parturiënten met contracties liggen te wachten tot als ze kunnen bevallen) en de delivery room (waar ze effectief bevallen). Er zijn 2 gynaecologische tafels waar ze kunnen bevallen. In de gang liggen de vrouwen die bevallen zijn, te wachten tot als ze naar de maternity ward (kraamafdeling) kunnen gaan. In de labour room liggen ze meestal alleen in een bed. Het Tondo hospitaal heeft niet zo'n goede naam onder de Filippino's, daarom dat het relatief weinig bevallingen heeft. De eerste patiënte werd opgenomen met 8 cm ontsluiting. De arts neemt hier de monitor (hartfilmpje van het hartje van de baby en de contracties) af, doet de vaginale onderzoeken en de blaaskatheterisaties. De monitor duurt 30 min, en snel daarna werd ze naar de labour room getransfereerd. Net als in Fabella hebben ze niet veel geduld met de patiënten, maar deze parturiënte kreeg wel 10 min om te bevallen van haar eerste kind. Er stonden 10 studenten verpleegkunde naast de madam, 8 te lachen, eentje deed de bevalling met de arts, eentje oor nageboorte en om de knip te hechten, een andere stimuleerde de buik voor de contracties (de tikken hier constant op de buik om zogezegd de contracties te stimuleren), en de laatste om de draadjes van de hechtingen door te knippen. Het zag er niet uit, de parturiënte wist niet waar ze naar moest kijken. Naast de studenten verpleegkunde stonden er nog een arts, een student geneeskunde, ik en twee vroedvrouwen op te kijken. Degoutant. Er hing een papiertje op de deur dat er maximum 2 studenten toegang hadden tot de verloskamer ... De perceptie van steriliteit stemt voor de verandering niet overeen met de mijne, maar het is beter dan in Fabella. Een tijdje later beviel een mevrouw van een dood kindje van 5 maanden. Het stonk en was volledig geïnfecteerd, in tegenstelling tot Fabella werd het niet naar de neonatale gebracht. Ze staken het in een lege infuuszak en het vloog de vuilbak in, in de keuken welteverstaan. Nadien hadden ze eten voor mij gekookt. Ik kon moeilijk weigeren, at het op wetende dat ik de volgende dag goed ziek ging zijn. Na een observatiedagje met 7 bevallingen droop ik af naar de X-ray. Emma heeft me daar een plaatsje beloofd om te slapen. Toen ik de X-ray naderde overdwelmde de lijkengeur me. Ik stapte binnen met mijn mega trekkersrugzak, die mensen moeten ook gedacht hebben: 'een blanke die met gans haar kleerkast afdruipt'. Ik kreeg de sleutels van mijn badkamer. Ik liep er naartoe, en passeerde voor de eerste keer een paar levenloze lichamen. Ze lagen er onbedekt, te rotten. Het was weekend, de frigo's lagen vol dus lieten ze de lijken er zonder een doek over liggen.
's Avonds hebben ze me nog X-rays leren maken en interpreteren, super interessant. Nu weet ik eindelijk hoe je die zwarte plaat moet interpreteren en iets kan diagnosticeren. Zoals meestal waren de artsen iets te vriendelijk, maar ze waren te lelijk om mij in verroering te brengen.
De tweede dag was weeral een redelijk rustige dag. Plots verwachtten ze van mij dat ik meedraai. Plots moest ik het werk van een dokter doen, monitors afnemen, blaassondages, enz. Had eigenlijk geen zin om mee te draaien, observeren was veel leerrijker ... 's Morgens werd er een meisje van 16 jaar binnengebracht met 8 cm ontsluiting. Ik vond het moeilijk om veel contact te nemen, gezien dat hier niet de gewoonte is. Het is niet mijn bedoeling om hen te tonen hoe het moet, heb een gulden middenweg gezocht. Ik moest me inhouden om niet 'te' vriendelijk te zijn. Een half uurtje na de monitor had ze volledige ontsluiting en kon ze bevallen. Zoals de standaard het hier voorschrijft kreeg ze een knip. Na 5 min persen was haar zoontje geboren, ze leek oprecht gelukkig. Niet te geloven, 16 jaar en oprecht gelukkig met je kind. Achja, zo'n moeten er ook zijn zeker. Nadien ben ik even meegeweest naar de neonatologie om de babyzorg te observeren. De kindjes worden hier eerst helemaal ingebalsemd en nadien gewassen (in België worden de kinderen afgedroogd en de dag nadien gewassen). Daarna kreeg ik een rondleiding op de neonatologie. Ze hadden er geen beademingsapparatuur of personeel, de moeders zaten hun kind dag en nacht te beademen met een ambu. Ze hadden geen couveuse meer die functioneerde, maar wel een airco die op volle toeren draaide om het er koel te houden. De logica was voor de verandering weer ver te zoeken. De kinderen lagen er met 2 of 3 in één bedje.
Toen ik terug op de DR arriveerde waren er 5 parturiënten in arbeid opgenomen. Ik stond bij een dame van 24 jaar die voor haar 5de kind kwam bevallen. Er werd niet naar omgekeken. Toen ik ze zag persen riep ik een dokter, to late Maai had de kleine al in haar handen. Nadien vonden ze dat ik ongelofelijk rustig bleef en veel geduld had. Belgians of Maaikes way of working. Uiteindelijk was het er iet de bedoeling om bevallingen of medische handelingen uit te voeren, dus vond het eveneens niet mijn taak om de dame te onderzoeken. Eind goed al goed. Daarna waren er nog een aantal bevallingen, heb een beetje geholpen. Na de bevallingen moeten de kraamvrouwen hier zogezegd 1 u liggen ter observatie. In praktijk liggen ze er 3u honger en dorst te lijden tot als ze naar de materniteit kunnen. Gedurende hun wachttijd liggen de kinderen op de neonatologie op hun handje te zuigen omdat ze honger hebben. Na de geboorte wordt de baby 1 min tegen te tepel gedrukt, tegen dat ze goed door hebben hoe ze moeten zuigen worden ze getransfereerd naar de neonatale. Er lag toen ik vertrok nog een mevrouw voor een curettage (een foetusje dat al dood is in de buik en niet spontaan geaborteerd wordt, wordt dan via een operatie verwijderd). Ik vroeg waarom er al 2 uur lag te bloeden als een rund. De verpleegkundige vertelde me dat haar man geld was gaan halen bij zijn familie om de behandeling en medicatie te kunnen betalen. Op zo'n moment breekt je hart, voor €15 ligt die mevrouw bijna dood te bloedden. Gelukkig hadden ze in de familie een bloeddonor die haar bloed kon geven, anders was ze er niet meer geweest. Het is hier niet de gewoonte dat er bloed van de bloedbank gegeven wordt, de patiënten gaan zelf op zoek naar een bloeddonor voor een operatie. Na een interessant dagje ging ik naar mijn vaste stek op de X-ray, naast the morgue. Ondertussen was het zondag, dus de lijkenkamer lag vol met kinderen en volwassenen. Het was niet om aan te zien. Normaal gezien ging had ik in de namiddag een programma, maar dat was fout gelopen. Uiteindelijk heb ik ervoor gekozen om het Tondo hospitaal een dag vroeger te verlaten, en een nachtje op hotel te gaan uitrusten. De medical malpractice, de lijken, mijn gezondheid en de vermoeidheid speelden me partten. Die nacht heb ik 15u geslapen, en dat heeft me ongelofelijk goed gedaan. 's Middags werd ik gewekt door Sol, één van de organizers. Ze had naar de hotelbalie gebeld om te vragen of ik al ontbeten had. Uiteraard niet, ik had even genoeg van de rijst! De mensen zijn hier zo lief, ze is dan naar me toe gekomen. Ze heeft me haar bevallingsverhalen verteld. Voor haar tweede kindje was ze in Fabella bevallen, ze herkende dadelijk mijn verhalen. Zij had na haar bevalling gedurende twee maanden een ontsteking aan haar knip, het verwonderde me niets!
's Avonds hebben ze me nog X-rays leren maken en interpreteren, super interessant. Nu weet ik eindelijk hoe je die zwarte plaat moet interpreteren en iets kan diagnosticeren. Zoals meestal waren de artsen iets te vriendelijk, maar ze waren te lelijk om mij in verroering te brengen.
De tweede dag was weeral een redelijk rustige dag. Plots verwachtten ze van mij dat ik meedraai. Plots moest ik het werk van een dokter doen, monitors afnemen, blaassondages, enz. Had eigenlijk geen zin om mee te draaien, observeren was veel leerrijker ... 's Morgens werd er een meisje van 16 jaar binnengebracht met 8 cm ontsluiting. Ik vond het moeilijk om veel contact te nemen, gezien dat hier niet de gewoonte is. Het is niet mijn bedoeling om hen te tonen hoe het moet, heb een gulden middenweg gezocht. Ik moest me inhouden om niet 'te' vriendelijk te zijn. Een half uurtje na de monitor had ze volledige ontsluiting en kon ze bevallen. Zoals de standaard het hier voorschrijft kreeg ze een knip. Na 5 min persen was haar zoontje geboren, ze leek oprecht gelukkig. Niet te geloven, 16 jaar en oprecht gelukkig met je kind. Achja, zo'n moeten er ook zijn zeker. Nadien ben ik even meegeweest naar de neonatologie om de babyzorg te observeren. De kindjes worden hier eerst helemaal ingebalsemd en nadien gewassen (in België worden de kinderen afgedroogd en de dag nadien gewassen). Daarna kreeg ik een rondleiding op de neonatologie. Ze hadden er geen beademingsapparatuur of personeel, de moeders zaten hun kind dag en nacht te beademen met een ambu. Ze hadden geen couveuse meer die functioneerde, maar wel een airco die op volle toeren draaide om het er koel te houden. De logica was voor de verandering weer ver te zoeken. De kinderen lagen er met 2 of 3 in één bedje.
Toen ik terug op de DR arriveerde waren er 5 parturiënten in arbeid opgenomen. Ik stond bij een dame van 24 jaar die voor haar 5de kind kwam bevallen. Er werd niet naar omgekeken. Toen ik ze zag persen riep ik een dokter, to late Maai had de kleine al in haar handen. Nadien vonden ze dat ik ongelofelijk rustig bleef en veel geduld had. Belgians of Maaikes way of working. Uiteindelijk was het er iet de bedoeling om bevallingen of medische handelingen uit te voeren, dus vond het eveneens niet mijn taak om de dame te onderzoeken. Eind goed al goed. Daarna waren er nog een aantal bevallingen, heb een beetje geholpen. Na de bevallingen moeten de kraamvrouwen hier zogezegd 1 u liggen ter observatie. In praktijk liggen ze er 3u honger en dorst te lijden tot als ze naar de materniteit kunnen. Gedurende hun wachttijd liggen de kinderen op de neonatologie op hun handje te zuigen omdat ze honger hebben. Na de geboorte wordt de baby 1 min tegen te tepel gedrukt, tegen dat ze goed door hebben hoe ze moeten zuigen worden ze getransfereerd naar de neonatale. Er lag toen ik vertrok nog een mevrouw voor een curettage (een foetusje dat al dood is in de buik en niet spontaan geaborteerd wordt, wordt dan via een operatie verwijderd). Ik vroeg waarom er al 2 uur lag te bloeden als een rund. De verpleegkundige vertelde me dat haar man geld was gaan halen bij zijn familie om de behandeling en medicatie te kunnen betalen. Op zo'n moment breekt je hart, voor €15 ligt die mevrouw bijna dood te bloedden. Gelukkig hadden ze in de familie een bloeddonor die haar bloed kon geven, anders was ze er niet meer geweest. Het is hier niet de gewoonte dat er bloed van de bloedbank gegeven wordt, de patiënten gaan zelf op zoek naar een bloeddonor voor een operatie. Na een interessant dagje ging ik naar mijn vaste stek op de X-ray, naast the morgue. Ondertussen was het zondag, dus de lijkenkamer lag vol met kinderen en volwassenen. Het was niet om aan te zien. Normaal gezien ging had ik in de namiddag een programma, maar dat was fout gelopen. Uiteindelijk heb ik ervoor gekozen om het Tondo hospitaal een dag vroeger te verlaten, en een nachtje op hotel te gaan uitrusten. De medical malpractice, de lijken, mijn gezondheid en de vermoeidheid speelden me partten. Die nacht heb ik 15u geslapen, en dat heeft me ongelofelijk goed gedaan. 's Middags werd ik gewekt door Sol, één van de organizers. Ze had naar de hotelbalie gebeld om te vragen of ik al ontbeten had. Uiteraard niet, ik had even genoeg van de rijst! De mensen zijn hier zo lief, ze is dan naar me toe gekomen. Ze heeft me haar bevallingsverhalen verteld. Voor haar tweede kindje was ze in Fabella bevallen, ze herkende dadelijk mijn verhalen. Zij had na haar bevalling gedurende twee maanden een ontsteking aan haar knip, het verwonderde me niets!
zondag 9 november 2008
Fabella dag 2
Het is hier weer een groot geregel. In de voormiddag ben ik eerst even naar de directrice en de directie nursing van Tondo geweest om me voor te stellen. Emma regelt mijn exposure in Tondo, ze is een radiologie verpleegkundige en uiteraard lid van AHW. Een plezante madam. De AHW heeft duidelijk heel veel macht in de kliniek, want alles was op een twee drie geregeld. Nadien naar Fabella gegaan voor mijn 2de dagje. Het was redelijk rustig op zaal, een stuk of 15 bevallingen op een avondje. In UZ Brussel zou het grote paniek zijn, hier is het weinig. Het is wat je er zelf van maakt, als je de madammen op een rij vuile bedden legt naast elkaar, de baby op de babykamer verzorgt, en de madammen na de bevalling niet sopt van kop tot teen is het allemaal relaxed. No stress :-)
Na een beetje rondkijken zag ik een parturiente die er heel ongelukkig uitzag. Ik keek op haar hondenleibandje wat haar verhaal was (de hebben hier allemaal een kaartje rond hun nek waar in het kort alle nodige info opstaat). MIU, 40w +6, G2P1 In mensentaal: baby overleden in buik, voldragen baby: 40weken en 6 dagen, tweede kindje. Ik nam even tijd voor die mevrouw, en liet haar haar verhaal vertellen. Er was thuis een zelfstandige vroedvrouw langsgeweest tijdens haar arbeid, de baby lag dwars in haar buik (dwz geen kop of geen poep van de baby in het bekken) de vroedvrouw zou de baby hebben proberen te draaien naar een hoofdligging en daardoor zou het kind gestorven zijn. Tijdens de bevalling was het personeel niet onvriendelijker op vriendelijker dan bij een normale bevalling. Als het kind geboren was werd het direct meegenomen, en in een doek naast de andere (gezonde) kinderen gelegd. De papa kwam even later naar het kind zien. De doek werd eventjes opgehoffen, en terwijl konden alle mama's en papa's die naar hun kind kwamen kijken op neonatale meekijken. Het kind lag er nog bij net zoals het eruit gekomen was. Gemacereerd graad 3 (dwz dat de baby al meer dan 72 uur overleden is en het vel stilaan begint los te komen), dat wil ook zeggen dat het niet de vroedvrouw haar schuld was, maar dat de baby voorheen al dood was. Net zoals in Belgie worden vroedvrouwen die thuisbevallingen doen hier als prutsers aanschouwd waar ze in de kliniek heel graag commentaar op geven. Moest ik kunnen kiezen in de Filippijnen zou ik ook thuis bevallen.
Een paar minuten later werd er een heel grote baby op de neonatale binnengebracht, het was een siameese tweeling. Verbonden met het hart, thorax en buik. Da's super gek om te zien. De meisjes hadden geen overlevingskans, toch begonnen de pediaters de kinderen te balloneren, intuberen en er volledig voor te gaan. De mensen hebben hier geen geld om een operatie te betalen, en de kans dat ze zou slagen is volgens mij bijna onbestaande. De controverse die er heerst in de ziekenhuizen is dat ze geen geld hebben om voldoende beademingsmachines te kopen of om alle kinderen een adeqaute zorgverlening te bieden, en toch beginnen ze al vanaf een zwangerschapsduur van 20 weken alles te doen om het kind in leven te houden. Als wij in Belgie al met veel moeite een kind van 24weken en 5 dagen erdoor krijgen is het een mirakel. Ze hebben hier veel te weinig beademingstoestellen, de ouders of het personeelsleden vullen hun dat met kinderen te balloneren. Na de siamese tweeling heb ik de neonatale bezocht. Het lag er vol met super kleine babytjes, met bijna allemaal in maagsonde in hun mond en 1/4 had een beademingstube. De cpap machines werden er goed gebruikt. Er lag een kindje met het syndroom van down met een hartafwijking. Het stond niet op het papiertje rond zijn nek, maar de oren plakten bijna op zijn kaakbeen en de tong was zo groot dat het zijn mondje niet toekreeg en op zijn neus was precies een zak aardappelen gevallen. Er waren een aantal cpap machines voorhanden, en dan leggen ze dit kind aan een cpap machine, terwijl er andere kinderen met een goede overlevingskans smachten om een cpap beademing. Ik heb het gevoel dat ze soms niet goed afwegen hoe ze hun materiaal zo adequaat mogelijk kunnen gebruiken. Bijna alle kinderen die er lagen waren dysmatuur (dwz grootte en gewicht niet in evenwicht met de zwangerschapsduur van de moeder).
Terug op de DR (delivery room). Ik volgde een mevrouw die beviel van haar 6de kind. Het kind zat nog hoog in het bekken voor ze begon te duwen (is normaal). Na 5min was de kleine er nog niet uit, paniek in fabella want ze moeten meer als 5min aan een madam spenderen. Dan maar de forceps bovengehaald. Lepeltjes rond het hoofd en baby out. Het heeft toch wel de volle 8 min geduurd vooraleer de baby geboren was. Wat een waste of time zal de staf gedacht hebben.
De steriliteit is hier in de kliniek ook niet alles. Ze hersteriliseren de handschoenen. Ze plooien een krantenpapier en steken daar de handschoenen in, nadien worden ze gesteriliseerd en hergebruikt. Op den duur kan je de vingers er volledig doorzien, maar ze blijven ze gebruiken. Daarnaast moet elke patient wel 5 paar nieuwe steriele handschoenen betalen per bevalling, pure afzetterij. De vroedvrouwen die in de kliniek werken gaan zelf naar een prive ziekenhuis om daar te bevallen, dat zegt al genoeg.
Na mijn observatiedagje ben ik terug naar the house of Hannah gegaan ( Da's het dochtertje van Elly en Chris, de Belgische dokteres waarbij ik wegens een gebrek aan een andere slaapplaats al 2 dagen logeer). Het is wel plezant om hier in de Filippijnen sympathieke interessante Belgen te leren kennen, waarmee je je ervaringen kan delen, en die begrijpen waarmee je bezig bent. Vooral hun verhalen over de Filippijnen zijn super interessant, de perceptie van gans het gezondheidssysteem bekeken vanuit het belgische is volledig anders. Wij weten hoe het beter kan, de Filippijnen misschien ook, want er zijn hier voldoende prive ziekenhuizen die goede gezondsheidszorg verlenen. Zij willen het misschien niet zien, en willen er ook niet over praten, daarom is het voor mij ook moeilijk om ermee om te gaan. Gans de dag zit je te kijken op medical malpractice, maar volgens de mensen rondom jou is het allemaal goed. Het gaat hier niet alleen om een tekort aan materiaal, want daar kunnen ze niets aan doen. Het gaat wel om simpele steriliteitsregels en andere dingen die iedereen zelfs thuis kan toepassen. Het grootste probleem voor mij is de manier waarop de patienten behandeld worden, onmenswaardig.
Na een beetje rondkijken zag ik een parturiente die er heel ongelukkig uitzag. Ik keek op haar hondenleibandje wat haar verhaal was (de hebben hier allemaal een kaartje rond hun nek waar in het kort alle nodige info opstaat). MIU, 40w +6, G2P1 In mensentaal: baby overleden in buik, voldragen baby: 40weken en 6 dagen, tweede kindje. Ik nam even tijd voor die mevrouw, en liet haar haar verhaal vertellen. Er was thuis een zelfstandige vroedvrouw langsgeweest tijdens haar arbeid, de baby lag dwars in haar buik (dwz geen kop of geen poep van de baby in het bekken) de vroedvrouw zou de baby hebben proberen te draaien naar een hoofdligging en daardoor zou het kind gestorven zijn. Tijdens de bevalling was het personeel niet onvriendelijker op vriendelijker dan bij een normale bevalling. Als het kind geboren was werd het direct meegenomen, en in een doek naast de andere (gezonde) kinderen gelegd. De papa kwam even later naar het kind zien. De doek werd eventjes opgehoffen, en terwijl konden alle mama's en papa's die naar hun kind kwamen kijken op neonatale meekijken. Het kind lag er nog bij net zoals het eruit gekomen was. Gemacereerd graad 3 (dwz dat de baby al meer dan 72 uur overleden is en het vel stilaan begint los te komen), dat wil ook zeggen dat het niet de vroedvrouw haar schuld was, maar dat de baby voorheen al dood was. Net zoals in Belgie worden vroedvrouwen die thuisbevallingen doen hier als prutsers aanschouwd waar ze in de kliniek heel graag commentaar op geven. Moest ik kunnen kiezen in de Filippijnen zou ik ook thuis bevallen.
Een paar minuten later werd er een heel grote baby op de neonatale binnengebracht, het was een siameese tweeling. Verbonden met het hart, thorax en buik. Da's super gek om te zien. De meisjes hadden geen overlevingskans, toch begonnen de pediaters de kinderen te balloneren, intuberen en er volledig voor te gaan. De mensen hebben hier geen geld om een operatie te betalen, en de kans dat ze zou slagen is volgens mij bijna onbestaande. De controverse die er heerst in de ziekenhuizen is dat ze geen geld hebben om voldoende beademingsmachines te kopen of om alle kinderen een adeqaute zorgverlening te bieden, en toch beginnen ze al vanaf een zwangerschapsduur van 20 weken alles te doen om het kind in leven te houden. Als wij in Belgie al met veel moeite een kind van 24weken en 5 dagen erdoor krijgen is het een mirakel. Ze hebben hier veel te weinig beademingstoestellen, de ouders of het personeelsleden vullen hun dat met kinderen te balloneren. Na de siamese tweeling heb ik de neonatale bezocht. Het lag er vol met super kleine babytjes, met bijna allemaal in maagsonde in hun mond en 1/4 had een beademingstube. De cpap machines werden er goed gebruikt. Er lag een kindje met het syndroom van down met een hartafwijking. Het stond niet op het papiertje rond zijn nek, maar de oren plakten bijna op zijn kaakbeen en de tong was zo groot dat het zijn mondje niet toekreeg en op zijn neus was precies een zak aardappelen gevallen. Er waren een aantal cpap machines voorhanden, en dan leggen ze dit kind aan een cpap machine, terwijl er andere kinderen met een goede overlevingskans smachten om een cpap beademing. Ik heb het gevoel dat ze soms niet goed afwegen hoe ze hun materiaal zo adequaat mogelijk kunnen gebruiken. Bijna alle kinderen die er lagen waren dysmatuur (dwz grootte en gewicht niet in evenwicht met de zwangerschapsduur van de moeder).
Terug op de DR (delivery room). Ik volgde een mevrouw die beviel van haar 6de kind. Het kind zat nog hoog in het bekken voor ze begon te duwen (is normaal). Na 5min was de kleine er nog niet uit, paniek in fabella want ze moeten meer als 5min aan een madam spenderen. Dan maar de forceps bovengehaald. Lepeltjes rond het hoofd en baby out. Het heeft toch wel de volle 8 min geduurd vooraleer de baby geboren was. Wat een waste of time zal de staf gedacht hebben.
De steriliteit is hier in de kliniek ook niet alles. Ze hersteriliseren de handschoenen. Ze plooien een krantenpapier en steken daar de handschoenen in, nadien worden ze gesteriliseerd en hergebruikt. Op den duur kan je de vingers er volledig doorzien, maar ze blijven ze gebruiken. Daarnaast moet elke patient wel 5 paar nieuwe steriele handschoenen betalen per bevalling, pure afzetterij. De vroedvrouwen die in de kliniek werken gaan zelf naar een prive ziekenhuis om daar te bevallen, dat zegt al genoeg.
Na mijn observatiedagje ben ik terug naar the house of Hannah gegaan ( Da's het dochtertje van Elly en Chris, de Belgische dokteres waarbij ik wegens een gebrek aan een andere slaapplaats al 2 dagen logeer). Het is wel plezant om hier in de Filippijnen sympathieke interessante Belgen te leren kennen, waarmee je je ervaringen kan delen, en die begrijpen waarmee je bezig bent. Vooral hun verhalen over de Filippijnen zijn super interessant, de perceptie van gans het gezondheidssysteem bekeken vanuit het belgische is volledig anders. Wij weten hoe het beter kan, de Filippijnen misschien ook, want er zijn hier voldoende prive ziekenhuizen die goede gezondsheidszorg verlenen. Zij willen het misschien niet zien, en willen er ook niet over praten, daarom is het voor mij ook moeilijk om ermee om te gaan. Gans de dag zit je te kijken op medical malpractice, maar volgens de mensen rondom jou is het allemaal goed. Het gaat hier niet alleen om een tekort aan materiaal, want daar kunnen ze niets aan doen. Het gaat wel om simpele steriliteitsregels en andere dingen die iedereen zelfs thuis kan toepassen. Het grootste probleem voor mij is de manier waarop de patienten behandeld worden, onmenswaardig.
donderdag 6 november 2008
Fabella hospitaal dag 1
Gisterenavond ben ik bij de Belgische dokter aangekomen. Ik was doodmoe, na nog een beetje gebabbel ben ik gaan slapen. Vandaag was de eerste geplande werkdag in het Favella hospitaal. Het is een ziekenhuis dat gespecialiseerd in is moeder en kind zorg. Er zijn ongeveer 120-150 bevallingen per dag, dat wordt althans gezegd. Sinds een paar jaar is de subsidie van de overheid voor het ziekenhuis serieus gedaald, met als resultaat dat de fee voor een bevalling van 200 pesos voor een vaginale bevalling naar 2500 pesos gegaan is. Het resultaat hiervan is dat er nog meer mensen een bevalling in een ziekenhuis niet kunnen betalen. De meeste Filippino's bevallen dus thuis, tegen een zwangere wordt tijdens de zwangerschap gezegd dat ze best 2500 pesos opzij leggen om een eventuele ziekenhuisopname te betalen. In de prive ziekenhuizen worden de zwangeren buitengezet als ze de fee niet kunnen betalen. In Fabella kunnen ze eventueel beroep doen op een charity fonds. In de voormiddag hebben we een rondleiding gekregen in het ziekenhuis. Het begon met een onthaal van de nieuwe studenten vroedkunde. Ze hebben ons daartussen gedropt. Na een inleiding over de geschiedenis van het hospitaal kregen we een rondleiding. Het begon met de prenatale zorg unit. Er werd een video getoond over prenatale gym. Een ouderwetse film, met blanke Amerikanen in een gympakje die met hun heupen stonden te zwieren. De mensen hebben hier al niets, en dan moeten ze kijken naar een video met Amerikanen die hun gaan vertellen hoe ze tijdens hun zwangerschap met alle middelen leuk kunnen maken. Nadien zijn we nog langs een aantal departementen van de kliniek gepasseerd. Er wordt tijdens zulke rondleidingen vooral veel gelogen over de kostprijs van alles en over hun organisatie. Zwangeren in arbeid mogen bijvoorbeeld pas opgenomen worden vanaf 4 cm ontsluiting, ervoor moeten ze buiten wachten. Om de paar uur worden ze onderzocht en wordt er even met de stethoscoop naar de harttonen geluisterd. Tijdens hun wachttijd zitten ze buiten tussen de muggen in de hitte of regen te wachten tot als de worden opgenomen. Volgens hen is er een waiting area voorzien, maar dat waren leugens in ons gezicht.
Het Favella hospitaal heeft mits hun policy qua opname van zwangeren wel een lage mortaliteitsratio van moeder en kind. Het is één van de enige deftige publieke ziekenhuizen waar vrouwen deftige gezondheidszorg aangeboden wordt.
In de namiddag mocht ik beginnen aan mijn hands off midwifery training. De arbeidskamer en high care room was een zaal waar zowel vrouwen met pre-eclamsie als vrouwen in arbeid lagen. De vroevrouwem doen er eigenlijk bijna niets buiten een iv prikken, alle madammen krijgen hier een infuus omdat hier blijkbaar veel anemie voorkomt gezien de mensen geen centen hebben om groenten en fruit te eten. Snoep en andere ongezonde brol is goedkoper en daarmee is je maag ook sneller gevuld. De dokter doet de inwendige onderzoeken en doet de blaaskatheterisaties. Ze hebben al bijna geen dokters hier, en dan zadelen ze hen op met zulke vroedvrouwemjobjes. De delivery room was ertegenover, daar lagen links de madammen om te bevallen, en rechts lagen de vrouwen voor een abortus. Redelijk confronterend tussen de blijtende babies. Het was daar zoals ik verwachtte babies vangen aan de lopende band. Hoewel ik er rustig stond te kijken heb ik mijn oogjes rustig de kost gegeven om alles goed te observeren. Mannen zijn niet toegelaten, anders zouden ze de vrouwen emotionele ondersteuning kunnen geven en kunnen aanzien hoe ze behandeld worden. De vrouwen worden er behandeld als beesten. Ze mogen geen krimp geven. Ze liggen er te kreperen, maar je ziet hun gezicht niet verkrimpen. Ze liggen er dus zielsallen. Als de baby er niet uit is na 5 min komt de gynaecoloog zich ermee bemoeien. Er wordt zowel tijdens de arbeid als tijdens de bevalling niet naar de harttonen geluisterd. Bij een eerste kind wordt er een episiotomie (knip) gezet, en alle scheuren of episio's worden letterlijk met de harde hand toegenaaid. Ik vraag me af of de vrouwen ooit nog een normaal seksueel leven kunnen hebben. Onder hun kont ligt een oranje opblaasbar zitkussen dat niet opgeblazen is. Het bloed van de vorige parturiënte plakt er meestal nog aan. Ik denk dat het kussentje één keer per dag vervangen wordt. De placenta wordt via een zeer active management of labour uitgetrokken (kan het niet anders beschrijven). Ik hield mijn hart vast voor een navelstrengruptuur. De baby wordt na de geboorte met een oranje oorspuiter uitgezogen en als een konijn ondersteboven gehouden. Nadien wordt het even op de buik van de moeder gelegd. Terwijl worden er vingerafdrukken van moeder en kind genomen. Na 5 min gaat het kind naar de babykamer, het wordt er verzorgd en in een bakje gelegd met 6 andere kinderen. Precies allemaal varkentjes in een stalletje. De kinderen gaan per bakje, met z'n zessen tesamen naar de materniteit. Het zijn hier vooral studenten vroedkunde en geneeskunde die de bevalling doen. Een normale bevalling is zoals het hoort voor een vroedvrouw. Ik moet zeggen dat het allemaal redelijk chockerend was, dan was ik in Suriname toch goed af. Ik vraag me af wat ik in het Tondo hospitaal te zien zal krijgen, want de Filippino's zeggen letterlijk: "If you go to Tondo, you will die".
Het Favella hospitaal heeft mits hun policy qua opname van zwangeren wel een lage mortaliteitsratio van moeder en kind. Het is één van de enige deftige publieke ziekenhuizen waar vrouwen deftige gezondheidszorg aangeboden wordt.
In de namiddag mocht ik beginnen aan mijn hands off midwifery training. De arbeidskamer en high care room was een zaal waar zowel vrouwen met pre-eclamsie als vrouwen in arbeid lagen. De vroevrouwem doen er eigenlijk bijna niets buiten een iv prikken, alle madammen krijgen hier een infuus omdat hier blijkbaar veel anemie voorkomt gezien de mensen geen centen hebben om groenten en fruit te eten. Snoep en andere ongezonde brol is goedkoper en daarmee is je maag ook sneller gevuld. De dokter doet de inwendige onderzoeken en doet de blaaskatheterisaties. Ze hebben al bijna geen dokters hier, en dan zadelen ze hen op met zulke vroedvrouwemjobjes. De delivery room was ertegenover, daar lagen links de madammen om te bevallen, en rechts lagen de vrouwen voor een abortus. Redelijk confronterend tussen de blijtende babies. Het was daar zoals ik verwachtte babies vangen aan de lopende band. Hoewel ik er rustig stond te kijken heb ik mijn oogjes rustig de kost gegeven om alles goed te observeren. Mannen zijn niet toegelaten, anders zouden ze de vrouwen emotionele ondersteuning kunnen geven en kunnen aanzien hoe ze behandeld worden. De vrouwen worden er behandeld als beesten. Ze mogen geen krimp geven. Ze liggen er te kreperen, maar je ziet hun gezicht niet verkrimpen. Ze liggen er dus zielsallen. Als de baby er niet uit is na 5 min komt de gynaecoloog zich ermee bemoeien. Er wordt zowel tijdens de arbeid als tijdens de bevalling niet naar de harttonen geluisterd. Bij een eerste kind wordt er een episiotomie (knip) gezet, en alle scheuren of episio's worden letterlijk met de harde hand toegenaaid. Ik vraag me af of de vrouwen ooit nog een normaal seksueel leven kunnen hebben. Onder hun kont ligt een oranje opblaasbar zitkussen dat niet opgeblazen is. Het bloed van de vorige parturiënte plakt er meestal nog aan. Ik denk dat het kussentje één keer per dag vervangen wordt. De placenta wordt via een zeer active management of labour uitgetrokken (kan het niet anders beschrijven). Ik hield mijn hart vast voor een navelstrengruptuur. De baby wordt na de geboorte met een oranje oorspuiter uitgezogen en als een konijn ondersteboven gehouden. Nadien wordt het even op de buik van de moeder gelegd. Terwijl worden er vingerafdrukken van moeder en kind genomen. Na 5 min gaat het kind naar de babykamer, het wordt er verzorgd en in een bakje gelegd met 6 andere kinderen. Precies allemaal varkentjes in een stalletje. De kinderen gaan per bakje, met z'n zessen tesamen naar de materniteit. Het zijn hier vooral studenten vroedkunde en geneeskunde die de bevalling doen. Een normale bevalling is zoals het hoort voor een vroedvrouw. Ik moet zeggen dat het allemaal redelijk chockerend was, dan was ik in Suriname toch goed af. Ik vraag me af wat ik in het Tondo hospitaal te zien zal krijgen, want de Filippino's zeggen letterlijk: "If you go to Tondo, you will die".
woensdag 5 november 2008
Baguio en Lepanto mines
Inpakken geblazen want we gingen naar de Baguio. Mama en ik hadden de idee om een rugzak te delen. Uiteraard te weinig plaats voor 2 in een ruzak. Met nog een paar plastic zakjes in de hand zagen we er geweldig schooierig uit, onze bijnaam smokey mountain family was gemaakt. De busreis duurde 6u. Onderweg stopten we regelmatig, de openbare wc's in de Filippijnen zijn als blanke een heuse ontdekking. De deuren en muren zijn zo laag dat je als blanken er bovenuit steekt. Ik zat in de laatste wc, Martine in de eerste, maar we vonden elkaar snel terug als we onze broek optrokken. Die lompe grote blanken toch ... Om 21u 's avonds kwamen we aan bij de zusters. Ze vroegen ons of we nog honger hadden, we hadden stomweg neen gezegd. Spijtig, want we konden niet meer naar buiten na 22u, dus geen san miguel (paatselijk bier) vanavond. We hebben de avond gevuld met een spelletje dobbelsteen gooien met Hugo als entertainer. De volgende dag mochten we eindelijk eens uitslapen, tot 11u30! Alle jongeren hebben er aardig gebruik van gemaakt. Hongerige Koen heeft zijn slaap wel even onderbroken om zijn maagje te vullen om 7u maar heeft daarna rustig voortgeslapen. Geweldig! Na de middag zijn we naar het KMU office gegaan, daar kregen we uitleg over de Corillera en de situatie ivm de political killings in de Filippijnen. 3-4 miljoen Filippino's zijn werkloos, maar eigenlijk zijn het er veel meer. 95 procent van de bevolking heeft werk volgens de Filippijnse overheid, hierbij rekenen zij zowel de mensen die in de informele als de formele sector werken. Als je mango's op de hoek van de straat verkoopt heb je werk, en val je dus buiten dit cijfer. Het minimumloon ligt tussen de 239 en 350 pesos per dag, terwijil een kilogram rijst 40 pesos kost, en je ongeveer 2.5 kg nodig hebt per dag voor een gezin van 6 personen. Dit zijn maar enkele van de zovele cijfers over de armoede in de Filippijnen. Na de uitleg in het KMU office zijn we met de Jeepney (het vervoermiddel van hier, een oude legerwagen omgevormd tot een busje) naar een boerderij gereden waar ze aarbeien telen. Jaja, aarbeien in de Filippijnen. Van de aarbeien maakt man hier aarbeienwijn, die we 's avonds met de dames van de KMU hebben opgedronken.
De volgende morgen zijn we vertrokken naar Mankayan city. In dat stadje zijn de Lepanto mijnen gelegen. Eerst hebben we onze veel te dure rekening bij de zusters betaald, typisch, ze zien er zo braaf uit maar het zijn regelrechte uitbuiters. Na een busrit van 6u met prachtige uitzichten over de bergen kwamen we aan in Mankayan. Het was er een stralende zon. Na het middagmaal, rijst met kip uiteraard kregen we uitleg over de toestand van de mijnwerkers van de Lepanto mijnen. In de mijnen wordt er vooral koper, goud en zilver gewonnen. De Lepanto Emloyees Union staat er sterk, het is een afdeling van de KMU. Drie jaar geleden hebben mama en papa er eveneens een bezoek gebracht. Toen was het er volop staking. Je kan al bedenken dat het met de mijnwerkers hard tegen hard ging. Uiteindelijk hebben ze na 3 maanden staken, 3 maanden bijna geen eten toch hun zinnen kunnen doordrijven en hun eisen zogezegd gekregen. Eigenlijk bestaat de Lepanto mine uit een grote community. Er staan allemaal huisjes op het erf, die ze de banken noemen. De werknemers kunnen er voor een symbolische pesos in wonen. Daarnaast is er een ziekenhuis, een school, een winkel enz voorzien voor de mijnwerkers. Het klinkt allemaal idylisch, werken, gratis huisvestiging, gratis voorzieningen, maar naar Filippijnse stijl is het dus niet zo. Zoals eerder vermeld is er 3 jaar geleden een zware staking geweest. Het draaide toen om een loonsopslag en nog een paar andere eisen. Van de loonsopslag is er maar één in huis gekomen. Het was tot een akkoord gekomen om elk jaar een loonsopslag van een aantal pesos door te voeren. Het eerste jaar is deze doorgevoerd, nadien niet meer. Het is ongelofelijk hoe strijdvaardig deze werknemers waren, gezien de rijst en andere voedingswaren aangeleverd worden, hadden de werknemers gedurende 3 maanden bijna geen eten. Ze konden ook geen rijst invoeren, want ze mochten het erf niet af. De omstandigheden moeten ongelofelijk slecht zijn om dit drie maanden vol te houden, zonder op te geven.
In de namiddag zijn we de mijnen gaan bezoeken. Eerst langs een paar wachters gepasseerd, gezien de KMU er ongelofelijk sterk staat mochten we overal redelijk snel passeren. We zijn uiteindelijk tot aan de ingang van de mijn gebracht. Koen stelde de vraag of ons bezoek gewenst was, de organiser zei daarop "not really". De werknemers werken in een kort sjortje tot onder hun kont, in bloot bovenlichaam met bergschoenen aan. Het enige wat ze van bescherming dragen is een helm. Daarna zijn we verder gereden naar de andere derpartementen van de fabriek. De eerste stop was aan de silo's waar ze via een chemisch proces het goud onderscheiden van de steen. Hiervoor gebruiken ze een zwaar cyanidezuur, wat ze daarna zogezegd natuurlijk laten bezinken in een dam. Het bezinkingsproces zal wel iets uithalen, maar uiteindelijk wordt de abra rivier enorm vervuild. Het resultaat van deze vervuiling is dat de arme boeren van de omgeving geen groeten meer kunnen telen, en dat bij een overstroming gans de omgeving vervuild wordt. Daarnaast is er een zware weerslag op de gezondheid van de omwonenden. Er zijn significant meer huidziekten, oogirritaties, nasale irritatie, hoest, diarree en nausea bij de omwoneneden gediagnosticeerd. Het water komt uiteindelijk in de oceaan terecht. Deze vervuilingsproblematiek is welgekend bij de Filippijnse regering. Aan de mijn is een lzndingsbaan voorzien om de klompjes goud te vervoeren en om de lonen aan te voeren.
's Avonds hebben we nog wat uitleg en filmpjes gekeken over de situatie van de mijnwerkers en de milieuproblematiek. Ik begon stilaan goed misselijk te worden, daar kwamen de eerste ziektesymptomen van drie keer per dag rijst met vis/kip. Tegen dat we gingen slapen was ik kotsmisselijk. Mijn slaapmatje lag tegen een muur gedropt waar de bloedsporen van een koelbloedige avond nog duidelelijk herkenbaar waren. Niet nadenken, gewoon proberen te slapen was de boodschap. Na een paar uur draaien en de zoveelste kouderilling begon het spelletje van boven de pot te hangen. Een ganse nacht heeft het me beziggehouden. De volgende ochtend doodziek, spijtig genoeg kon ik niet meegaan naar de boeren van de Cordillera. Ik lag er uiteindelijk met 39,5°C koorts te zweten op een harde plank. Om het half uur kwam Tony, één van de organizers kijken hoe het met me was. Hij had het sublieme idee om een warmwaterkruik op mijn maag te leggen, dat maakte het natuurlijk alleen nog erger. Uit beleefdheid kon ik moeilijk neen zeggen. Elke keer voor hij binnenkwam, stipt om het half uur smeet ik die hete kruik op mijn maag, kwestie van beleefd te blijven :-) Tegen de middag zijn we terug richting Baguio vertrokken. Met een Cola in de hand reed ik door een deeltje van het Filippijnse land, en het ging me redelijk goed. Tegen dat we in Baguio aankwamen begon mijn maagje terug te grommen. Uiteindelijk zijn we in het Royal King hotel van Baguio gaan maffen, een zalig zacht bed. Mmmm wat keek ik ernaar uit. Tot als de twee varkentjes kwamen slapen. Mannen die snurken zijn onsexy, maar vrouwen da's toch nog iets anders bah! Daar lag ik dan, vanaf 5u30 wakker in mijn zacht droombedje met twee varkentjes rondom mij die in koor snurkten.
De volgende dag was een reisdag. Uiteindelijk heb ik het dan toch geregeld gekregen om de komende 2 dagen naar het Favela hospitaal te gaan, en daarna 3 of 4 dagen naar het Tondo hospitaal.
Groetjes Maai
De volgende morgen zijn we vertrokken naar Mankayan city. In dat stadje zijn de Lepanto mijnen gelegen. Eerst hebben we onze veel te dure rekening bij de zusters betaald, typisch, ze zien er zo braaf uit maar het zijn regelrechte uitbuiters. Na een busrit van 6u met prachtige uitzichten over de bergen kwamen we aan in Mankayan. Het was er een stralende zon. Na het middagmaal, rijst met kip uiteraard kregen we uitleg over de toestand van de mijnwerkers van de Lepanto mijnen. In de mijnen wordt er vooral koper, goud en zilver gewonnen. De Lepanto Emloyees Union staat er sterk, het is een afdeling van de KMU. Drie jaar geleden hebben mama en papa er eveneens een bezoek gebracht. Toen was het er volop staking. Je kan al bedenken dat het met de mijnwerkers hard tegen hard ging. Uiteindelijk hebben ze na 3 maanden staken, 3 maanden bijna geen eten toch hun zinnen kunnen doordrijven en hun eisen zogezegd gekregen. Eigenlijk bestaat de Lepanto mine uit een grote community. Er staan allemaal huisjes op het erf, die ze de banken noemen. De werknemers kunnen er voor een symbolische pesos in wonen. Daarnaast is er een ziekenhuis, een school, een winkel enz voorzien voor de mijnwerkers. Het klinkt allemaal idylisch, werken, gratis huisvestiging, gratis voorzieningen, maar naar Filippijnse stijl is het dus niet zo. Zoals eerder vermeld is er 3 jaar geleden een zware staking geweest. Het draaide toen om een loonsopslag en nog een paar andere eisen. Van de loonsopslag is er maar één in huis gekomen. Het was tot een akkoord gekomen om elk jaar een loonsopslag van een aantal pesos door te voeren. Het eerste jaar is deze doorgevoerd, nadien niet meer. Het is ongelofelijk hoe strijdvaardig deze werknemers waren, gezien de rijst en andere voedingswaren aangeleverd worden, hadden de werknemers gedurende 3 maanden bijna geen eten. Ze konden ook geen rijst invoeren, want ze mochten het erf niet af. De omstandigheden moeten ongelofelijk slecht zijn om dit drie maanden vol te houden, zonder op te geven.
In de namiddag zijn we de mijnen gaan bezoeken. Eerst langs een paar wachters gepasseerd, gezien de KMU er ongelofelijk sterk staat mochten we overal redelijk snel passeren. We zijn uiteindelijk tot aan de ingang van de mijn gebracht. Koen stelde de vraag of ons bezoek gewenst was, de organiser zei daarop "not really". De werknemers werken in een kort sjortje tot onder hun kont, in bloot bovenlichaam met bergschoenen aan. Het enige wat ze van bescherming dragen is een helm. Daarna zijn we verder gereden naar de andere derpartementen van de fabriek. De eerste stop was aan de silo's waar ze via een chemisch proces het goud onderscheiden van de steen. Hiervoor gebruiken ze een zwaar cyanidezuur, wat ze daarna zogezegd natuurlijk laten bezinken in een dam. Het bezinkingsproces zal wel iets uithalen, maar uiteindelijk wordt de abra rivier enorm vervuild. Het resultaat van deze vervuiling is dat de arme boeren van de omgeving geen groeten meer kunnen telen, en dat bij een overstroming gans de omgeving vervuild wordt. Daarnaast is er een zware weerslag op de gezondheid van de omwonenden. Er zijn significant meer huidziekten, oogirritaties, nasale irritatie, hoest, diarree en nausea bij de omwoneneden gediagnosticeerd. Het water komt uiteindelijk in de oceaan terecht. Deze vervuilingsproblematiek is welgekend bij de Filippijnse regering. Aan de mijn is een lzndingsbaan voorzien om de klompjes goud te vervoeren en om de lonen aan te voeren.
's Avonds hebben we nog wat uitleg en filmpjes gekeken over de situatie van de mijnwerkers en de milieuproblematiek. Ik begon stilaan goed misselijk te worden, daar kwamen de eerste ziektesymptomen van drie keer per dag rijst met vis/kip. Tegen dat we gingen slapen was ik kotsmisselijk. Mijn slaapmatje lag tegen een muur gedropt waar de bloedsporen van een koelbloedige avond nog duidelelijk herkenbaar waren. Niet nadenken, gewoon proberen te slapen was de boodschap. Na een paar uur draaien en de zoveelste kouderilling begon het spelletje van boven de pot te hangen. Een ganse nacht heeft het me beziggehouden. De volgende ochtend doodziek, spijtig genoeg kon ik niet meegaan naar de boeren van de Cordillera. Ik lag er uiteindelijk met 39,5°C koorts te zweten op een harde plank. Om het half uur kwam Tony, één van de organizers kijken hoe het met me was. Hij had het sublieme idee om een warmwaterkruik op mijn maag te leggen, dat maakte het natuurlijk alleen nog erger. Uit beleefdheid kon ik moeilijk neen zeggen. Elke keer voor hij binnenkwam, stipt om het half uur smeet ik die hete kruik op mijn maag, kwestie van beleefd te blijven :-) Tegen de middag zijn we terug richting Baguio vertrokken. Met een Cola in de hand reed ik door een deeltje van het Filippijnse land, en het ging me redelijk goed. Tegen dat we in Baguio aankwamen begon mijn maagje terug te grommen. Uiteindelijk zijn we in het Royal King hotel van Baguio gaan maffen, een zalig zacht bed. Mmmm wat keek ik ernaar uit. Tot als de twee varkentjes kwamen slapen. Mannen die snurken zijn onsexy, maar vrouwen da's toch nog iets anders bah! Daar lag ik dan, vanaf 5u30 wakker in mijn zacht droombedje met twee varkentjes rondom mij die in koor snurkten.
De volgende dag was een reisdag. Uiteindelijk heb ik het dan toch geregeld gekregen om de komende 2 dagen naar het Favela hospitaal te gaan, en daarna 3 of 4 dagen naar het Tondo hospitaal.
Groetjes Maai
vrijdag 31 oktober 2008
Slums
Gisteren en vandaag zijn we naar de sloppenwijken geweest. Gisteren was Gabriela aan de beurt. Ze hebben er een werking in de sloppenwijken in Tondo. Bij de aankomst aan de wijken overdwelmde de geur van stinkend afval ons. De kindjes hadden plots geen slippers meer aan, de t-schirts kregen gaten en waren veel te groot. Welkom in de echte derde wereld. We werden afgezet aan een de rand van de megabuildings, de gebouwen warn ingedeeld in chaptures. Er waren er zo'n 1644 verdeeld over de gebouwen. Elk chapture is zi'n 12 vierkante meter, en er wonen zo'n 2 a 3 gezinnen in. Heel primitief uiteraar, allemaal op elkaar. De slaapkamer is eveneens de woonkamer en de leefruimte. Je kan je al inbeelden dat privacy onbestaande is en de kinderen er naast de kinderen gemaakt worden. Ik moet er dan ook geen tekeningske bij maken dat er veel insest en verkrachtingen voorkomen bij een gecreerde gemeenschap die uit armoede ontstaan is. De mensen leven er van informele handel. Jobs zijn er zo goed als niet, gezondheidszorgvoorzieningen zijn zo goed als onbestaande. Er is een gezondheidscentrum voor handen, waar ze 2 voormiddagen in de week terecht kunnen. Een kleine kanttekening hierbij is wel dat er maar 20 patienten gezien kunnen worden in een voormiddag. Het centrum opent om 8u 's morgens, dus de mensen staan er al aan te schuiven van 5u. Je moet er ongeveer 2x gaan staan vooraleer je aan de beurt kunt, medicatie is er niet voorzien. De kinderen hebben vooral last van respiratoire ziekten: astma en tbc. Tbs is zo veel voorkomend in de Filippijnen, bij ons hoor je er nauwelijks van, voor mij is het het jaarlijkse irritante prikje bij arbeidsgeneeskunde. Verder had ik er nog nooit over nagedacht.
Bon, nu even over het bezoekje. Het centrum van gabriela was gelegen op het dak van zo'n building. Gebriela is een vrouwenorganisatie. Het doel van de organisatie is eigenlijk om de vrouzen uit hun huis te laten komen. Zodat hun leven niet enkel bestaat uit de was en de plas. Uiteraars zijn de mannen niet zo content hiermee, want de vrouwen ammuzeren zich. Bij de vrouwen komen dan natuurlijk ook de kinderen aan te pas. Voor hen is op het dak van het gebouw educatie en spelen voorzien. Kwestie dat ze niet de ganse dag op straat hangen. De kinderen weinig kinds, als ze ons zagen legden kindjes van 5 jaar hun haar netjes en begonnen ze te babbelen over sexy etc. Ik kon amper geloven dat het uit de mond van een 5 jarige kwam, en dat die kinderen hun daarmee bezig houden. De vrouwen worden door gabriela eveneens gestimuleerd om borstvoeding te geven. Hoewel .... ik sprak met een mama van een bb van 5 maanden. Vroeg haar na een gesprekje of ze bv gaf, ze haalde glansrijk een flesje Nutricia uit haar broekzak. Niet te geloven, ze hebben niets, en dan geven ze flesvoeding! Natuurlijk hebben de madammen vam gabriela ook iets bedacht om de mannen af te leiden, want als de vrouwen zich alleen zouden ammuzeren, zou het niet lukken. Ze proberen de mannen te verenigen, zodat zij eveneens een leuke tijd hebben terwijl de mannen zich vermaken. Kzestie van de dagelijkse sleur te doorbreken. Drugs is eveneens een groot probleem in deze wijken, om de honger te vermijden, en van de miserie te ontvluchten snuiven ze lijm voor 100 pesos. Meestal snuiven ze tegen 16u, zodat ze voor de rest van de dag geen honger meer hebben. Er is een school in de sloppenwijken, waar er bijna geen leerlingen zijn, want niemand kan educatie betalen. Gabriela leidt de moeders op om aan de kinderen op het dak educatie te geven, kwestie van toch iets te kunnen meegeven. Het is een uitzichtloze situatie. Armoede creeert armoede, het is een visceuze circel ... Wat wij meemaken in belgie is peanuts, wat hier gebeurd is de echte realiteit van armoede en een continue schande van de mensenrechten. Ik kan nog uren doortypen, maar ik ga genieten van de weekjes die me nog resten.
Zoen Maai
Bon, nu even over het bezoekje. Het centrum van gabriela was gelegen op het dak van zo'n building. Gebriela is een vrouwenorganisatie. Het doel van de organisatie is eigenlijk om de vrouzen uit hun huis te laten komen. Zodat hun leven niet enkel bestaat uit de was en de plas. Uiteraars zijn de mannen niet zo content hiermee, want de vrouwen ammuzeren zich. Bij de vrouwen komen dan natuurlijk ook de kinderen aan te pas. Voor hen is op het dak van het gebouw educatie en spelen voorzien. Kwestie dat ze niet de ganse dag op straat hangen. De kinderen weinig kinds, als ze ons zagen legden kindjes van 5 jaar hun haar netjes en begonnen ze te babbelen over sexy etc. Ik kon amper geloven dat het uit de mond van een 5 jarige kwam, en dat die kinderen hun daarmee bezig houden. De vrouwen worden door gabriela eveneens gestimuleerd om borstvoeding te geven. Hoewel .... ik sprak met een mama van een bb van 5 maanden. Vroeg haar na een gesprekje of ze bv gaf, ze haalde glansrijk een flesje Nutricia uit haar broekzak. Niet te geloven, ze hebben niets, en dan geven ze flesvoeding! Natuurlijk hebben de madammen vam gabriela ook iets bedacht om de mannen af te leiden, want als de vrouwen zich alleen zouden ammuzeren, zou het niet lukken. Ze proberen de mannen te verenigen, zodat zij eveneens een leuke tijd hebben terwijl de mannen zich vermaken. Kzestie van de dagelijkse sleur te doorbreken. Drugs is eveneens een groot probleem in deze wijken, om de honger te vermijden, en van de miserie te ontvluchten snuiven ze lijm voor 100 pesos. Meestal snuiven ze tegen 16u, zodat ze voor de rest van de dag geen honger meer hebben. Er is een school in de sloppenwijken, waar er bijna geen leerlingen zijn, want niemand kan educatie betalen. Gabriela leidt de moeders op om aan de kinderen op het dak educatie te geven, kwestie van toch iets te kunnen meegeven. Het is een uitzichtloze situatie. Armoede creeert armoede, het is een visceuze circel ... Wat wij meemaken in belgie is peanuts, wat hier gebeurd is de echte realiteit van armoede en een continue schande van de mensenrechten. Ik kan nog uren doortypen, maar ik ga genieten van de weekjes die me nog resten.
Zoen Maai
Abonneren op:
Berichten (Atom)
